صنعت فولاد ایران و چالش‌های تولید و تأمین انرژی در سال ۱۴۰۵

صنعت فولاد ایران در آبان ۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از چالش‌های اقتصادی، تولیدی و زیرساختی روبه‌رو شده است. افزایش قیمت مواد اولیه، نگرانی از محدودیت گاز در ماه‌های سرد سال، نوسانات معاملات بورس کالای ایران و دشواری‌های صادراتی، شرایط تازه‌ای را برای تولیدکنندگان و فعالان بازار آهن و فولاد رقم زده است.

در این میان، افزایش هزینه تأمین آهن اسفنجی در کنار کاهش قدرت رقابت قیمتی محصولات نهایی، فشار مضاعفی بر حاشیه سود فولادسازان وارد کرده است. از سوی دیگر، وضعیت بازار جهانی سنگ‌آهن و سیاست‌های تجاری چین نیز می‌تواند بر روند قیمت‌گذاری محصولات فولادی ایران اثرگذار باشد.

۱. افزایش قیمت آهن اسفنجی؛ فشار بر هزینه تولید فولاد

یکی از مهم‌ترین تحولات زنجیره فولاد ایران، افزایش قیمت آهن اسفنجی در معاملات بورس کالاست.

بر اساس داده‌های منتشرشده از معاملات آبان‌ماه، میانگین موزون قیمت آهن اسفنجی از حدود ۵۵ هزار و ۵۸۴ تومان در سوم آبان به ۶۳ هزار و ۳۰۰ تومان در دهم آبان به ازای هر کیلوگرم رسیده است.

این افزایش در شرایطی اتفاق افتاده که تولیدکنندگان شمش فولادی با محدودیت‌هایی در سمت فروش و کاهش قدرت تقاضا مواجه هستند.

افزایش هزینه مواد اولیه در کنار فشار بر قیمت فروش محصولات نهایی، می‌تواند حاشیه سود واحدهای فولادسازی را کاهش دهد و برنامه‌ریزی تولید را با دشواری بیشتری مواجه کند.

۲. ناترازی گاز؛ چالش جدی فولادسازان در زمستان

صنعت فولاد ایران به دلیل وابستگی بخشی از فرآیندهای تولید به گاز طبیعی و برق، همواره در معرض تأثیر محدودیت‌های انرژی قرار دارد.

با نزدیک شدن به فصل زمستان، نگرانی از محدودیت تأمین گاز برای واحدهای احیای مستقیم افزایش می‌یابد. در فرآیند تولید فولاد به روش احیای مستقیم، گاز طبیعی نقش اساسی در تبدیل گندله سنگ‌آهن به آهن اسفنجی دارد.

بنابراین، هرگونه اختلال در تأمین گاز می‌تواند بر تولید آهن اسفنجی و در ادامه بر عملکرد واحدهای فولادسازی اثر بگذارد.

بررسی اطلاعات منتشرشده از عملکرد تولیدکنندگان نشان می‌دهد که در مهرماه، تولید آهن اسفنجی ۱۱ شرکت بررسی‌شده حدود ۷ درصد نسبت به شهریور کاهش داشته است؛ در حالی که تولید فولاد خام شرکت‌های مورد بررسی حدود ۵ درصد افزایش یافته است.

۳. تغییر سیاست بورس کالا؛ کاهش پیش‌دریافت خرید محصولات فولادی

یکی دیگر از تحولات مهم بازار فولاد در آبان‌ماه، تغییر شرایط پیش‌دریافت خرید محصولات در بورس کالای ایران است.

بر اساس ابلاغیه شماره ۱۴۰۵/۳۰۰/۳۲۴۳۱ مورخ ۱۳ آبان، میزان پیش‌دریافت خرید شمش و مقاطع طویل فولادی از ۱۰۰ درصد به ۲۰ درصد کاهش یافت. همچنین پیش‌دریافت خرید تختال و محصولات تخت فولادی از ۳۰ درصد به ۱۰ درصد رسید.

این تغییر با هدف تسهیل شرایط خرید و کاهش فشار نقدینگی بر خریداران انجام شده است. با این حال، کاهش میزان پیش‌دریافت به‌تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده افزایش تقاضا باشد؛ زیرا وضعیت بازار مصرف، قدرت خرید صنایع پایین‌دستی و انتظارات قیمتی همچنان از عوامل تعیین‌کننده حجم معاملات هستند.

کارخانه فولادسازی و محصولات فولادی شامل ورق کویل و میلگرد در خط تولید صنعتی ایران
کارخانه فولادسازی و محصولات فولادی شامل ورق کویل و میلگرد در خط تولید صنعتی ایران

۴. بازار جهانی سنگ‌آهن؛ چین همچنان بازیگر اصلی معادلات قیمت

در بازار جهانی مواد اولیه فولاد، چین همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در جهت‌دهی به قیمت سنگ‌آهن دارد.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده در نوامبر ۲۰۲۶، بازار سنگ‌آهن با دو عامل متضاد مواجه است:

  • کاهش مقطعی محموله‌های صادراتی استرالیا و برزیل؛
  • ضعف تقاضای فولاد در چین و افزایش موجودی مواد اولیه در بنادر.

واردات سنگ‌آهن و کنسانتره آهن از چین در اکتبر ۲۰۲۶ به حدود ۱۰۵.۶۶ میلیون تن رسید که نسبت به سپتامبر ۳.۸ درصد و نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۵.۱ درصد کاهش داشته است.

این شرایط نشان می‌دهد که کاهش عرضه جهانی لزوماً به افزایش پایدار قیمت سنگ‌آهن منجر نمی‌شود و وضعیت تقاضای فولاد چین همچنان اهمیت بالایی دارد.

برای تولیدکنندگان ایرانی، تغییرات بازار چین می‌تواند بر قیمت صادراتی سنگ‌آهن، کنسانتره و گندله اثرگذار باشد.

۵. صادرات فولاد ایران؛ رقابت دشوارتر در بازارهای منطقه‌ای

بازار صادراتی فولاد ایران نیز با چالش‌های متعددی روبه‌رو است. محدودیت‌های حمل‌ونقل، مشکلات نقل‌وانتقال مالی، تحریم‌ها و رقابت تولیدکنندگان بزرگ آسیایی، شرایط صادرات محصولات فولادی را پیچیده‌تر کرده‌اند.

از سوی دیگر، افزایش هزینه تولید داخلی می‌تواند قدرت رقابت قیمتی صادرکنندگان ایرانی را کاهش دهد.

در چنین شرایطی، توسعه بازارهای هدف، بهبود روش‌های تأمین مواد اولیه، مدیریت هزینه حمل‌ونقل و استفاده از ظرفیت شرکت‌های بازرگانی تخصصی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

چشم‌انداز بازار فولاد ایران در ماه‌های آینده

بررسی شرایط فعلی نشان می‌دهد که بازار فولاد ایران در ماه‌های پیش‌رو بیش از گذشته تحت تأثیر چهار عامل قرار خواهد گرفت:

عامل تأثیرگذارتأثیر بر صنعت فولاد
تأمین انرژیتأثیر مستقیم بر ظرفیت تولید، میزان فعالیت کارخانه‌ها و هزینه‌های تولید
قیمت مواد اولیهافزایش یا کاهش هزینه تمام‌شده محصولات فولادی و حاشیه سود تولیدکنندگان
تقاضای داخلیتعیین‌کننده حجم معاملات، میزان فروش و سطح تولید فولاد در بازار داخلی
بازار صادراتیتأثیر بر درآمدهای صادراتی، ارزآوری و قدرت رقابت تولیدکنندگان فولاد در بازارهای جهانی

جمع‌بندی

صنعت فولاد ایران در آبان ۱۴۰۵ در شرایطی قرار گرفته که افزایش هزینه مواد اولیه، نگرانی از محدودیت انرژی و تغییر رفتار تقاضا، معادلات تولید و تجارت را تحت تأثیر قرار داده است.

در این وضعیت، مدیریت زنجیره تأمین، کنترل هزینه تولید، برنامه‌ریزی دقیق خرید مواد اولیه و توسعه بازارهای فروش، برای حفظ سودآوری شرکت‌های فولادی اهمیت ویژه‌ای دارد.

آنچه در ماه‌های آینده مسیر بازار را مشخص خواهد کرد، صرفاً افزایش یا کاهش قیمت محصولات فولادی نیست؛ بلکه توانایی تولیدکنندگان در مدیریت هم‌زمان هزینه‌ها، تأمین انرژی و دسترسی به بازارهای مصرف خواهد بود.

آهن معدن؛ رسانه صنعتگر و صدای صنعتگران ایران

مرتب‌سازی بر اساس:
0 نظر
در حال لود دیدگاه‌ها...

    هنوز نظری ثبت نشده است.

    اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می‌کند.

    logo دریافت اپلیکیشن آهن معدن (اندروید)
    pwa

    وب اپلیکیشن آهن معدن را همین الان میتوانید به صفحه اصلی گوشی خود اضافه کنید.
    لینک دانلود

    دانلود اپلیکیشن نسخه اندروید

    دانلود فایل
    برای دانلود اپلیکیشن نسخه ios مراحل زیر را انجام دهید